ماده ۱ - اساس قرارداد این بیمه نامه براساس قانون بیمه مصوب اردیبهشت ماه سال ۱۳۱۶ و پیشنهاد كتبی بیمه گذار (كه جزء لاینفك بیمه نامه می باشد) تنظیم گردیده است و مورد توافق می باشد. آن قسمت از پیشنهاد كتبی بیمه گذار كه مورد قبول بیمه گر واقع نگردیده و كتبا به بیمه گذار همزمان با صدور بیمه نامه اعلام گردیده است جزء تعهدات بیمه گر محسوب نمی گردد.
ماده ۲ – بیمه گر شركت بیمه ایست كه مشخصات آن در این بیمه نامه قید گردیده و جبران خسارت احتمالی را طبق شرایط مقرر در این بیمه نامه به عهده می گیرد.
ماده ۳ – بیمه گذار شخص حقیقی یا حقوقی مذكور در این بیمه نامه است كه بیمه را خریداری نموده و متعهد پرداخت حق بیمه آن می باشد.
ماده ۴ - ذینفع هر شخص حقیقی یا حقوقی مذكور در این بیمه نامه اعم از بیمه گذار می باشد كه در تمام یا قسمتی از موضوع بیمه نفع داشته باشد.
ماده ۵ -مورد بیمه اموال مندرج در جدول مشخصات این بیمه نامه است كه متعلق به بیمه گذار و یا در تصرف وی در محل مورد بیمه باشد. اموال سایر اشخاص تا حدودی كه با نوع اشتغال بیمه گذار ارتباط دارد و همچنین اثاثیه منزل و سایر اموال متعلق به اعضاء خانواده بیمه گذار یا كارگرانی كه در منزل وی به سر میبرند، مشروط بر این كه بهای آنها در سرمایه بیمه شده منظور و در محل مورد بیمه مستقر باشد بیمه شده محسوب می شود.
ماده ۶ - مدت بیمه از ساعت ۲۴ روزی كه به عنوان تاریخ شروع در بیمه نامه قید گردیده است آغاز و در ساعت ۲۴ روز انقضاء بیمه نامه خاتمه می یابد مگر آن كه خلاف آن در بیمه نامه تصریح شده باشد.
ماده ۷ -اعتبار بیمه نامه و تعهد بیمه گر بعد از پرداخت اولین قسط حق بیمه آغاز می گردد و بیمه گذار مدیون باقیمانده حق بیمه خواهد بود مگر آن كه تاریخ شروع موخری كتبا مورد توافق قرار گیرد. ولی در هر حال پایان مدت قرار داد در صورت نبودن شرط خلاف تاریخ مندرج در بیمه نامه می باشد.
ماده ۸ - اصل غرامت جبران خسارت در هیچ مورد از میزان زیان وارده به بیمه گذار نسبت به مورد بیمه در زمان وقوع خسارت تجاوز نمی نماید
ماده 9 -اصل حسن نیت: بیمه گذار مكلف است با رعایت دقت و صداقت در پاسخ به پرسش های بیمه گر كلیه اطلاعات راجع به موضوع بیمه را در اختیار بیمه گر قرار دهد. اگر بیمه گذار در پاسخ به پرسش بیمه گر عمدا از اظهار مطلبی خودداری نماید و یا عمدا بر خلاف واقع اظهاری بنماید قرار داد بیمه باطل و بلااثر خواهد بود ولو مطلبی كه كتمان شده یا بر خلاف واقع اظهار شده هیچگونه تاثیری در وقوع حادثه نداشته باشد. در این صورت نه فقط وجوه پرداختی بیمه گذار به وی مسترد نخواهد شد بلكه بیمه گر می تواند مانده حق بیمه را نیز مطالبه نماید.
ماده 10 - خطرات بیمه شده: تامین بیمه گر با رعایت استثنائات و محدودیت های مندرج در بیمه نامه شامل تحقق خسارت ناشی از خطرات زیر خواهد بود: ۱ - آتش:در این بیمه نامه منظور از آتش عبارت است از تركیب هر ماده با اكسیژن به شرط آن كه با شعله همراه باشد. ۲ - صاعقه: در این بیمه نامه صاعقه عبارت است از تخلیه بارالكتریكی بین دو ابر یا بین ابر و زمین كه بر اثر القاء دو بار مخالف به وجود میآید. ۳ - انفجار: در این بیمه نامه انفجار به مفهوم هر نوع آزاد شدن ناگهانی انرژی حاصل از انبساط گاز و یا بخار است.
ماده 11 -خسارت و هزینه های قابل تامین: این بیمه نامه خسارت مشروحه زیر را تامین می نماید: - ۱ خسارت مستقیم ناشی از آتش، صاعقه و انفجار ۲ -خسارت و هزینه ناشی از اقدامات لازم كه به منظور جلوگیری از توسعه خسارت صورت میگیرد. همچنین خسارت و هزینه ناشی از نقل مكان ضروری مورد بیمه به منظور نجات آن از خطرات بیمه شده.
ماده 12 -حدود خسارت قابل تامین این بیمه نامه خسارت مستقیم به مورد بیمه را كه ناشی از آتش، صاعقه و انفجار در مكان و محل مورد بیمه باشد به شرح مندرج در بیمه نامه و به میزان زیان وارده به بیمه گذار نسبت به مال بیمه شده جبران خواهد نمود. خسارت قابل پرداخت نمی تواند از مابه التفاوت ارزش هر یك از اقلام بیمه شده بلافاصله قبل و بعد از وقوع خسارت و یا در صورت خسارت و یا در صورت خسارت كلی از مبلغ بیمه شده هر یك از اقلام خسارت دیده تجاوز نماید و زیان حاصله از وقفه در كار و تولید و زیان ناشی از افزایش هزینه تعمیر، بازسازی و تاسیس مجدد بیمه نمی باشد.
ماده 13 - خطرات اضافی: در صورت موافقت بیمه گر و دریافت حق بیمه اضافی میتوان خطرات دیگری را مضاف به آنچه تحت عنوان خطرات بیمه شده آمده است بیمه نمود. تامین خطرات اضافی منوط به صدور الحاقیه خواهد بود.
ماده 14 - پرداخت حق بیمه: در صورت نبودن شرط خلاف بیمه گذار موظف است حق بیمه را در مقابل دریافت بیمه نامه نقدا بپردازد.
ماده 15 – بیمه گذار این اجازه را به نماینده بیمه گر میدهد كه فرم پیشنهادات انتخابی بیمه گذار را از طرف وی امضا نماید.
ماده 16 - كاهش ارزش مورد بیمه: در صورتی كه بهای اموال بیمه شده به طور محسوس از ارزش مورد بیمه كمتر شود بیمه گذار موظف است موضوع را بدون تاخیر به اطلاع بیمه گر برساند. در صورتی كه كل و یا قسمتی از مورد بیمه به دلیلی غیر از تحقق خطرات بیمه شده زیان كلی ببیند بیمه نامه در ارتباط با كل و یا آن قسمت از مورد بیمه از زمان وقوع زیان كلی منفسخ و حق بیمه دوره اعتبار به صورت روز شمار محاسبه و مابه التفاوت به بیمه گذار مسترد می شود.
ماده 17 - بیمه مضاعف: اگر تمام یا قسمتی از اموال بیمه شده موضوع این بیمه نامه به موجب قرارداد دیگری و برای همان خطر و مدت نزد بیمه گر دیگری بیمه شود بیمه گذار ملزم است مراتب را بدون تاخیر و با ذكر نام بیمه گر جدید و مبلغ بیمه شده به اطلاع بیمه گر برساند. در صورت وقوع حادثه مسئولیت بیمه گر به تناسب مبلغی كه خود بیمه كرده با مجموع مبالغ بیمه شده می باشد. چنانچه اموال بیمه شده تحت بیمه نامه دیگری مانند بیمه نامه باربری كه قبل از شروع بیمه نامه حاضر تنظیم گردیده بیمه شده باشد مسئولیت بیمه گر فقط نسبت به قسمتی خواهد بود كه به وسیله بیمه نامه مقدم تامین نشده است.
ماده 18 - تشدید خطر: هرگاه در مدت بیمه تغییراتی در كیفیت و یا وضعیت مورد بیمه داده شود كه موجب تشدید خطر باشد بیمه گذار موظف است بدون تاخیر بیمه گر را از تغییرات حاصله آگاه سازد و نیز در صورتی كه تغییرات نامبرده در اثر عمل بیمه گذار نبوده ولی بیمه گذار از حدوث آن اطلاع داشته باشد ملزم است ظرف مدت ده روز از تاریخ اطلاع بیمه گر را آگاه نماید. در صورت تشدید خطر بیمه گر می تواند حق بیمه اضافی متناسب با خطر را برای مدت باقیمانده مطالبه یا اینكه قرارداد بیمه را ظرف ده روز از تاریخ اعلام بیمه گذار فسخ نماید. در صورتی كه طرفین نتوانند در میزان حق بیمه اضافی توافق نمایند از تاریخ اعلام عدم قبول بیمه گذار بیمه نامه منفسخ میگردد. در هر صورت بیمه گر حق دارد حق بیمه اضافی را از هنگام تشدید خطر تا از زمان فسخ و یا انقضای مدت بیمه مطالبه نماید. در صورت تحقق خطر هرگاه مسلم شود در حین اجرای قرارداد بیمه گذار عوامل تشدید خطر را میدانسته و بیمه گر را مطلع نكرده است بیمه گر می تواند خسارت را به نسبت حق بیمه دریافتی و حق بیمه مجدد پرداخت كند.
ماده 19 - حقوق مرتهن: بیمه گر مكلف است حقوق قانونی مرتهن را در مورد اموال بیمهشده اعم از منقول و غیر منقول تا حدود حداكثر تعهد خود در پرداخت خسارت رعایت نماید. حقوق مرتهن نسبت به اموال بیمه شده مزبور باید به اطلاع بیمه گر رسیده باشد.
ماده 20 - تغییر مالكیت: در صورتی كه مالكیت مورد بیمه به دیگری انتقال داده شود مراتب می بایستی در اسرع وقت به اطلاع بیمه گر برسد. در این صورت انتقال حقوق و تعهدات ناشی از قرارداد بیمه به انتقال گیرنده منوط به موافقت كتبی شخص اخیر می باشد. خسارت به نسبت میزان استحقاق به ذوی الحقوق اعم از ذینفع مندرج در بیمه نامه پرداخت می شود.
ماده 21 - فسخ بیمه نامه: بیمه گر و بیمه گذار میتوانند در هر زمان تقاضای فسخ بیمه نامه را بنمایند. در صورتی كه تقاضای فسخ بیمه نامه توسط بیمه گذار صورت پذیرد بیمه گر با در نظر گرفتن تعرفه كوتاه مدت حق بیمه را محاسبه و مابه التفاوت دریافتی را به بیمه گذار مسترد مینماید. بیمه گر می تواند با اخطار كتبی سی روزه بیمه نامه را فسخ و اعلامیه آن را با پست سفارشی به آخرین نشانی اعلام شده بیمه گذار ارسال نماید. در این صورت بیمه گر بایستی حق بیمه دریافتی باقیمانده مدت را پس از انقضاء سی روز از تاریخ ابلاغ اخطار مزبور به بیمه گذار به صورت روز شمار مسترد نماید.
ماده 22 - مواردیكه بیمه گذار حقوق خود را از دست میدهد: در موارد زیر قرارداد بیمه باطل است و حق بیمه دریافتی قابل استرداد نمی باشد. در صورتی كه قسمتی از حق بیمه وصول نشده و یا خسارتی پرداخت شده باشد بیمه گر محق در مطالبه آن خواهد بود. -۱ كتمان حقایق یا اظهارات خلاف واقع عمدی بیمه گذار در پیشنهاد بیمه به نحوی كه منجر به كاهش اهمیت خطر در نظر بیمه گر شده باشد. - ۲ بیمه كردن اموال به میزانی بیش از ارزش واقعی با قصد تقلب. -۳ بیمه مضاعف مورد بیمه در مقابل همان خطر و مدت در نزد بیمه گر دیگر با قصد تقلب. - ۴ مباشرت و یا مشاركت در ایجاد خسارت عمدی در موضوع بیمه توسط ذوی الحقوق اعم از بیمه گذار و یا قائم مقام وی. - ۵ بیمه خطری كه قبلا تحقق یافته است.
ماده 23 - وظایف بیمه گذار در صورت وقوع حادثه: در صورت وقوع حادثه بیمه گذار موظف است -۱: حداكثر ظرف پنج روز از زمان اطلاع وقوع حادثه بیمه گر را مطلع نماید -۲. حداكثر ظرف ده روز از زمان اطلاع وقوع حادثه بایستی كیفیت حادثه، فهرست اشیاء نجات داده شده، محل جدید آنها و مبلغ تقریبی خسارت را برای بیمه گر ارسال دارد - ۳. برای جلوگیری از توسعه خسارت در موقع یا بعد از وقوع حادثه، كلیه اقدامات لازم را به عمل آورد - ۴. بدون اجازه بیمه گر در مورد بیمه تغییراتی ندهد كه تعیین علت حادثه یا ارزیابی خسارت را دچار اشكال نماید. مگر آن كه تغییرات در جهت تقلیل خسارت و یا رعایت منافع عمومی ضروری باشد. - ۵ ضمن همه گونه همكاری كه بیمه گر برای تعیین حدود تعهدات خود بدان نیاز دارد حداكثر تا ۱۵ روز بعد از اطلاع از وقوع حادثه فهرست اموال موجود در روز حادثه، فهرست اموال از بین رفته و آسیب دیده و در صورت درخواست بیمه گر بهای آنها بلافاصله قبل از تاریخ حادثه در اختیار بیمه گر قرار دهد.
ماده 24 - ارزیابی خسارت: - ۱ در صورتی كه مالی به كمتر از قیمت واقعی بیمه شده باشد بیمه گر فقط به تناسب مبلغی كه بیمه كرده است با قیمت واقعی مال مسئول خسارت خواهد بود - ۲. قیمت واقعی مورد بیمه در زمان بروز خسارت بر این اساس كه بیمه را نباید وسیله انتفاع قرارداد، محاسبه خواهد شد -۳. در صورتی كه مبلغ خسارت وارده مورد توافق نباشد بیمه گر و بیمه گذار حق دارند درخواست تعیین میزان خسارت وارده را به وسیله هیاتی مركب از سه نفر كارشناس به شرح زیر بنمایند: الف – هر یك از طرفین یك نفر كارشناس انتخاب و كتبا به طرف دیگر معرفی می نماید. كارشناسان منتخب متفقا نسبت به تعیین كارشناس سوم اقدام خواهند نمود. در صورتی كه یكی از طرفین كارشناس منتخب خود را در مدت ۱۴ روز از تاریخ اعلام طرف دیگر انتخاب ننماید و یا كارشناسان منتخب در تعیین كارشناس سوم ظرف مدت یك ماه از تاریخ آخرین انتخاب و اعلام به توافق نرسند درخواست تعیین كارشناس یا كارشناسان تعیین نشده به دادگاه ذیصلاح تقدیم خواهد شد. ب – هر یك از طرفین می تواند در صورتی كه كارشناس سوم نسبت خویشاوندی با طرف دیگر داشته باشد كارشناس مزبور را رد نماید. ج – هر یك از طرفین حق الزحمه كارشناس منتخب خود را خواهد پرداخت و حق الزحمه كارشناس سوم بالمناصفه به عهده طرفین خواهد بود.
ماده 25 - اختیارات بیمه گر در مورد اموال خسارت دیده: بیمه گر می تواند اموال خسارت دیده و نجات داده شده را تصاحب، تعمیر و یا تعویض نماید. كه در این صورت می بایستی تمایل خود را كتبا و حداكثر ظرف ۳۰ روز پس از دریافت مدارك مذكور در بند ۵ ماده ۲۳ به بیمه گذار ابلاغ نماید. بهای اموال تصاحب شده براساس توافق و یا ارزیابی تعیین خواهد شد. تعمیر و یا تعویض اموال مورد بیمه خسارت دیده توسط بیمه گر می بایستی ظرف مدتی كه عرفا كمتر از آن مقدور نمی باشد انجام پذیرد.
ماده 26 - مهلت پرداخت خسارت: بیمه گر مكلف است حداكثر ظرف چهار هفته پس از دریافت كلیه اسناد و مداركی كه بتواند به وسیله آنها حدود مسئولیت خود و میزان خسارت وارده را تشخیص دهد، اقدام به تسویه و پرداخت خسارت نماید.
ماده 27 - مواردیكه موجب كاهش جبران خسارت می شود: در موارد زیر بیمه گر می تواند پرداخت خسارت را رد نماید یا اینكه آن را به نسبت درجه تقصیر ذوی الحقوق اعم از بیمه گذار یا قائم مقام وی كاهش دهد -۱: هرگاه حادثه در اثر تقصیر ذوی الحقوق اعم از بیمه گذار و یا قائم مقام وی روی داده باشد -۲. هرگاه بیمه گذار به وظایف مندرج در ماده ۲۳ عمل ننموده باشد و در نتیجه میزان خسارت افزایش یافته و یا به حقوق بیمه گرخدشه وارد آید.
ماده 28 - مهلت اقامه دعوی: بیمه گر و بیمه گذار ضمن عقد خارج لازم شرط و توافق نمودند كه كلیه دعاوی ناشی از این بیمه نامه را ظرف مدت دو سال از تاریخ بطلان، فسخ و یا انقضای مدت بیمه نامه و در صورت وقوع حادثه موضوع بیمه نامه از تاریخ وقوع حادثه مزبور علیه یكدیگر اقامه نمایند و هرگونه ادعای احتمالی پس از انقضای دو سال یاد شده را از خود سلب و بلاعوض به طرف مقابل صلح نمودند. دعاوی ناشی از این بیمه نامه پس از دو سال مذكور مشمول مرور زمان و غیر قابل استماع می باشد.
ماده 29 - اصل قائم مقامی: كلیه حقوق بیمه گذار علیه اشخاص ثالث به لحاظ تقصیر یا مسئولیت اشخاص مذكور در ایجاد حادثه تا میزان خسارت پرداخت شده توسط بیمه گر، به شخص اخیر منتقل میگردد. شركاء، كاركنان، همسر و بستگان نسبی و یا سببی درجه اول بیمه گذار از لحاظ اجرای مقررات این ماده شخص ثالث تلقی نمیگردند مگر آن كه خسارت ناشی از عمد آنان باشد
ماده 30 - مسكوكات، پول، اوراق بهادار، اسناد، فلزات قیمتی به هر شكل، جواهرات و مروارید، سنگهای قیمتی سوارنشده، هرگونه اسناد و نسخ خطی و همچنین هزینه بازسازی نقشه، جمع آوری مجدد اطلاعات و یا تنظیم دفاتر بازرگانی تحت این بیمه نامه پوشش ندارد مگر آن كه صراحتا خلاف آن شرط شده باشد.
ماده 31 - تحقق خطرات موضوع این بیمه نامه چنانچه ناشی از هر یك از حوادث و وقایع ذیل باشد، تحت پوشش این بیمه نامه نخواهد بود. مگر آن كه صراحتا خلاف آن شرط شده باشد: - ۱ جنگ: جنگ داخلی، آشوب و بلوا، اعتصاب، قیام، انقلاب، كودتا، اغتشاشات داخلی و یا اقدامات احتیاطی مقامات نظامی و انتظامی -۲ زمین لرزه، آتش فشان، ریزش زمین، سیل، طغیان رودخانهها، حریق تحت الارضی و یا آفات سماوی -۳ انفجار مواد منفجره مانند دینامیت، تی – ان – تی و باروت -۴ فعل و انفعالات هسته ای
ماده 32 - خسارت وارده به موتورها و ماشینهای برقی در نتیجه اتفاقات زیر كه در داخل موتورها و ماشینهای مزبور به وقوع بپیوندد به هر علت مورد پوشش این بیمه نامه نمی باشد: اتصالات و اثرات ناشی از جریان برق، پاره شدن هادی، جرقه زدن، امواج برقی ناشی از این اتفاقات بار زیاد و یا عدم كفایت عایق بندی. لكن خسارتی كه در نتیجه اتفاقات مذكور در سایر قسمتهای مورد بیمه بروز نماید، تحت پوشش خواهد بود.
ماده 33 - خسارت وارده به ظروف تحت فشار صنعتی ناشی از انفجار این ظروف مورد پوشش این بیمه نامه نمی باشد. لكن خسارتی كه در نتیجه تحقق خطر مزبور در سایر قسمتهای مورد بیمه بروز نماید تحت پوشش خواهد بود.
ماده 34 - خسارت وارده به مورد بیمه در محدوده آتش كنترل شده تحت پوشش این بیمه نامه نخواهد بود. مقررات مكمل آیین نامه شماره ۲۱ شرایط عمومی بیمه نامه آتش سوزی، صاعقه، انفجار شورای عالی بیمه در جلسه مورخ ۲۸ / ۱۱ / ۱۳۷۰ تصویب نمود: متن ماده ۲۱ " موارد فسخ بیمه نامه " به شرح زیر اصلاح گردد: ماده ۲۱ – بیمه گذار می تواند در هر زمان بیمه نامه را فسخ نماید. در این صورت بیمه گر با در نظر گرفتن تعرفه كوتاه مدت، حق بیمه را محاسبه و مابه التفاوت دریافتی را به بیمه گذار مسترد مینماید. بیمه نامه هایی كه به موجب قانون یا قرارداد به نفع ثالث صادر میشوند از شمول این حكم مستثنی می باشند. بیمه گر در مواردی كه قانون بیمه اجازه فسخ به او داده است می تواند بیمه نامه را با یك اخطار ده روزه فسخ نماید و اعلامیه آن را با پست سفارشی به آخرین نشانی اعلام شده بیمه گذار ارسال نماید. در این صورت بیمه گر بایستی حق بیمه دریافتی باقیمانده مدت را پس از انقضاء ده روز از تاریخ اعلام اخطار مزبور به بیمه گذار به صورت روز شمار مسترد نماید. متن زیر به عنوان تبصره ماده ۱۲ به شرایط عمومی فوق الذكر اضافه گردد: تبصره: سرمایه بیمه در صورت وقوع خسارت، بهمیزان خسارت تقلیل مییابد، لكن بیمه گذار می تواند با پرداخت حق بیمه اضافی سرمایه بیمه را افزایش دهد. شركت های بیمه میتوانند از تقلیل سرمایه تا ۵% بدون دریافت حق بیمه اضافی صرف نظر نمایند.
آیین نامه شماره ۳ / ۲۱ اصلاح بند ۲ ماده ۳۱ شورای عالی بیمه در اجرای بند ۳ ماده ۱۷ قانون تاسیس بیمه مركزی ایران و بیمه گری شرایط الحاقیه بیمه زلزله از خطرات تبعی و ضمیمه بیمه نامه آتش سوزی را در جلسات مورخ ۱۸ / ۱۱ / ۱۳۷۲ و ۲۶ / ۲ / ۱۳۷۳ به شرح زیر تصویب نمود: " با توجه به پیشنهاد مورخ بیمه گذار و همچنین با عنایت به ماده ۱۳ شرایط عمومی بیمه نامه آتش سوزی مصوب شورای عالی بدین وسیله خسارات مستقیم ناشی از زلزله وارد به مورد بیمه به استثناء سرقت بیمه می شود و استثناء زمین لرزه از بند ۲ ماده ۳۱ شرایط عمومی بیمه نامه آتش سوزی فوق الذكر حذف میگردد. از مبلغ هر خسارت ۱۵% بعنوان تعهد بیمه گذار ( فرانشیز ) كسر خواهد شد. سایر شروط الحاقیه مطابق با شرایط عمومی، خصوصی و پیوست عمومی بیمه نامه آتش سوزی فوق الذكر می باشد